യമൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഒരു പതിറ്റാണ്ട് കാലം തോളോട് തോൾ ചേർന്ന് പോരാടിയ സൗദി അറേബ്യയും യുഎഇയും ഇന്ന് പരസ്പര വിരുദ്ധമായ നിലപാടുകളാൽ തുറന്ന പോരാട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്. ഒരിക്കൽ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഖ്യകക്ഷികളായിരുന്ന ഇവർക്കിടയിലെ ഭിന്നത യമനിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
സഖ്യകക്ഷികൾ എങ്ങനെ എതിരാളികളായി?
പത്ത് വർഷം മുമ്പ് സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാനും യുഎഇ ഭരണാധികാരി ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദും രാഷ്ട്രീയമായും സൈനികമായും അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. 2015-ൽ യമനിലെ ഹൂത്തി വിമതർക്കെതിരെ ഇവർ സംയുക്തമായി സൈനിക നീക്കം ആരംഭിച്ചു. ഇറാൻ സ്വാധീനം കുറയ്ക്കുക എന്നതായിരുന്നു അന്നത്തെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
എന്നാൽ ഇന്ന്, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും ആഫ്രിക്കയിലും തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള മത്സരത്തിനിടയിൽ ഈ ബന്ധത്തിൽ വിള്ളലുകൾ വീണിരിക്കുന്നു. യമനിലേക്കുള്ള യുഎഇയുടെ സൈനിക വാഹനങ്ങൾ സൗദി അറേബ്യ തടയുകയും, യുഎഇയുടെ നീക്കങ്ങൾ സൗദിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തതോടെ ഈ തർക്കം പരസ്യമായി.
യമനിൽ ആര് ആർക്കെതിരെ പോരാടുന്നു?
യമനിലെ നിലവിലെ സ്ഥിതി മൂന്ന് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളിലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു:
- ഹൂത്തികൾ (Ansar Allah): വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യമനിൽ സ്വാധീനമുള്ള ഇവർക്ക് ഇറാന്റെ സൈനിക പിന്തുണയുണ്ട്. സനാ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഇവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.
- സൗദി പിന്തുണയുള്ള സർക്കാർ: അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ സർക്കാരിനെ ‘പ്രസിഡൻഷ്യൽ ലീഡർഷിപ്പ് കൗൺസിൽ’ ആണ് നയിക്കുന്നത്. മാരിബ്, തായിസ്, ഏദൻ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇവർക്ക് സ്വാധീനമുണ്ട്.
- എസ്ടിസി (Southern Transitional Council): യുഎഇ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഈ വിഘടനവാദി ഗ്രൂപ്പ് ദക്ഷിണ യമന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടിയാണ് വാദിക്കുന്നത്. ഇത് സൗദി അറേബ്യയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണ്.
സൗദിയും യുഎഇയും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിന്റെ കാരണം
സൗദി അറേബ്യ യമനെ ഒരു ഏകീകൃത രാഷ്ട്രമായി നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, യുഎഇ ദക്ഷിണ യമനിലെ വിഘടനവാദികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. 2025 ഡിസംബറിൽ യുഎഇ പിന്തുണയുള്ള സേന എണ്ണസമൃദ്ധമായ പ്രവിശ്യകൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചതോടെ പ്രശ്നങ്ങൾ രൂക്ഷമായി.
- അടുത്തകാലത്തെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ: മുക്കല്ല തുറമുഖത്ത് വെച്ച് യുഎഇയുടെ ചരക്ക് നീക്കത്തിന് നേരെ സൗദി വ്യോമാക്രമണം നടത്തി. ഇതിന് പിന്നാലെ യമനിൽ നിന്ന് പിന്മാറുമെന്ന് യുഎഇ പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും തർക്കം അവസാനിച്ചില്ല.
- 2026 ജനുവരിയിലെ സ്ഥിതി: സൗദി അറേബ്യ യമൻ തീരത്ത് നാവികസേനയെ വിന്യസിക്കുകയും യുഎഇ പിന്തുണയുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് നേരെ സൈനിക നീക്കം നടത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സൗദി അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തെ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകി തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുകയാണെന്ന് എസ്ടിസി ആരോപിക്കുന്നു.
യമൻ ഇപ്പോൾ എവിടെ നിൽക്കുന്നു?
വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന യുദ്ധം യമന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തകർക്കുകയും ജനങ്ങളെ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് തള്ളവിടുകയും ചെയ്തു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ഏകദേശം 3.77 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ യുദ്ധം മൂലവും പട്ടിണി മൂലവും മരണപ്പെട്ടു.
സൗദിയും യുഎഇയും തമ്മിലുള്ള ഈ പുതിയ പോരാട്ടം യമനിലെ സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ കൂടുതൽ അവതാളത്തിലാക്കുമെന്നാണ് നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നത്.
